پرامپت نویسی چت جی پی تی یعنی نوشتن درخواستهایی روشن و هدفمند که به ChatGPT کمک میکنند تا پاسخهایی متناسب با نیاز شما تولید کند. اگر هنگام استفاده از این ابزار پاسخهای کلی میگیرید یا مجبور میشوید چند بار درخواستتان را توضیح دهید، احتمالاً وقت آن رسیده که نحوه پرامپت نویسی در چت جی پی تی را به صورت حرفهای یاد بگیرید و پاسخ دلخواهتان را دریافت کنید.
آنچه در این مقاله میخوانید:
- آموزش پرامپت نویسی برای چت جی پی تی در ۴ گام با مثال عملی
- مقایسه پرامپت ضعیف، خوب و عالی برای یک درخواست یکسان
- نمونه پرامپت ChatGPT برای مقالهنویسی، برنامهنویسی و خلاصهنویسی
- روش اصلاح پاسخهای اولیه و کاهش خطاهای ChatGPT + لیست ۶ اشتباه رایج پرامپتنویسی
- معرفی پلتفرم هوشا برای تمرین پرامپت نویسی در چت جی پی تی
پرامپت چت جی پی تی چیست؟
پرامپت (Prompt) یک ورودی یا درخواستی است که به مدل هوش مصنوعی ChatGPT میدهید تا بر اساس آن، پاسخ تولید کند یا کاری انجام دهد. این ورودی میتواند متن، تصویر، صدا یا ترکیبی از اطلاعات پشتیبانیشده در محیط مورد استفاده باشد.
تفاوت پرامپت نویسی با مهندسی پرامپت
پرامپتنویسی به نوشتن یک درخواست مشخص اشاره میکند، درحالیکه مهندسی پرامپت (Prompt Engineering) فرایند طراحی، تست، بهینهسازی و اصلاح پرامپت برای رسیدن به یک نتیجهی مطلوب و متناسب با نیاز کاربر است. برای درک بهتر، این دو پرامپت را مقایسه کنید:
پرامپت اول:
| «یک مقاله درباره هوش مصنوعی بنویس.» |
پرامپت دوم:
| «در قالب یک مقاله، هوش مصنوعی را برای فردی که با این فناوری آشنایی ندارد توضیح بده. در پاسخ، مفهوم هوش مصنوعی، سه کاربرد اصلی آن در زندگی روزمره و مزایا و محدودیتهای آن را معرفی کن. برای هر کاربرد یک مثال ساده بزن.» |
در پرامپت دوم، موضوع همچنان هوش مصنوعی است؛ اما مخاطب، محورهای اصلی مقاله و سطح توضیح مشخص شدهاند. همین اطلاعات به ChatGPT کمک میکنند مقالهای کاربردیتر، منسجمتر و متناسب با نیاز مخاطب تولید کند.
ساختار پرامپت نویسی در چت جی پی تی
برای پرامپت نویسی با چت جی پی تی باید دقیق، واضح و متناسب با درخواست موردنظر عمل کنید و در صورت نیاز، پاسخ اولیه را اصلاح کنید. بر اساس راهنمای رسمی OpenAI، ساختار پرامپت نویسی در چت جی پی تی شامل ۴ بخش اختیاری زیر است:
- هدف: میخواهید ChatGPT چه نتیجهای تولید کند؟
- زمینه: چه اطلاعاتی برای انجام درست کار لازم است؟
- قالب خروجی: پاسخ باید چه شکل و ساختاری داشته باشد؟
- محدودیت: چه مواردی باید رعایت شوند یا نباید اتفاق بیفتند؟
این چهار بخش یک چارچوب انعطافپذیر هستند، نه یک فرمول اجباری. همچنین برای سوالهای ساده، یک جمله کافی است؛ اما برای کارهای چندمرحلهای یا حساس، اضافهکردن جزئیات ضروری میتواند مفید باشد.
نمونه پرامپت نویسی در چت جی پی تی برای معرفی محصول
برای آشنایی بهتر با ساختار پرامپت نویسی چت جی پی تی، نمونه پرامپت برای معرفی محصول بهداشتی را مشاهده کنید.
| یک کپشن اینستاگرام برای معرفی سرم ویتامین C بنویس. [هدف] مخاطب، زنان ۲۵ تا ۴۰ سالهای هستند که به مراقبت از پوست اهمیت میدهند و دنبال روشنتر و شفافتر شدن پوستاند. محصول برای پوستهای معمولی تا خشک مناسب است و باید صبحها قبل از ضدآفتاب استفاده شود. [زمینه]کپشن حداکثر ۸۰ کلمه باشد و شامل یک جمله جذاب در ابتدا، دو مزیت اصلی محصول و یک دعوت به اقدام در پایان باشد. [قالب خروجی]لحن صمیمی و غیر تبلیغاتی باشد؛ ادعای درمان بیماری یا نتیجه تضمینی نده و از کلمات اغراقآمیز مثل «معجزه» یا «بهترین سرم» استفاده نکن. [محدودیت] |

آموزش پرامپت نویسی چت جی پی تی در ۴ گام؛ از تعیین هدف تا محدودیتها
برای آموزش پرامپت نویسی ChatGPT لازم نیست فرمول پیچیدهای حفظ کنید. ابتدا نتیجه موردنظر را مشخص کنید، سپس اطلاعات زمینهای، قالب خروجی و محدودیتهای ضروری را اضافه کنید. در ادامه مراحل پرامپت نویسی در ChatGPT را در ۴ گام بررسی میکنیم.
گام اول: هدف اصلی را مشخص کنید
اولین مرحله در نحوه پرامپت نویسی در چت جی پی تی این است که دقیقاً مشخص کنید در پایان چه چیزی میخواهید. یعنی بهجای درخواست کلی یا توضیح طولانی درباره روش انجام کار، هدف اصلی را بیان کنید.
برای مثال، اگر قصد دارید برای یک فروشگاه اینترنتی ایده محتوایی بگیرید، بهجای «در مورد تولید محتوا راهنمایی کن» بنویسید:
| «برای یک فروشگاه اینترنتی لوازم ورزشی، ۱۰ ایده مقاله وبلاگی پیشنهاد بده که به سؤالات خریداران مبتدی پاسخ دهند.» |

در پرامپت دوم، بهجای اینکه صرفاً موضوع را اعلام کنید، توضیح میدهید که مدل هوش مصنوعی باید چه کاری انجام دهد و چه اطلاعاتی ارائه کند. در نتیجه، معیار روشنتری برای ارزیابی پاسخ خواهید داشت.
گام دوم: زمینه و اطلاعات لازم را ارائه دهید
بعد از مشخصکردن هدف، اطلاعاتی را اضافه کنید که چت جی پی تی برای انجام درست درخواست به آنها نیاز دارد. این اطلاعات میتوانند درباره مخاطب، شرایط انجام کار، موضوع کسبوکار، متن اولیه یا کاربرد نهایی پاسخ باشند.
برای مثال، اگر میخواهید یک متن تبلیغاتی بنویسید، دانستن اینکه مخاطبان شما چه کسانی هستند و متن با چه هدفی منتشر میشود، به تولید محتوای متناسبتر کمک میکند. بدون این اطلاعات، مدل ممکن است متنی عمومی بنویسد که برای موقعیت شما کاربرد چندانی نداشته باشد.
در جدول زیر، دو پرامپت متفاوت برای نوشتن متن تبلیغاتی یک فروشگاه کتاب مقایسه شدهاست.
| نوع پرامپت | متن پرامپت | پاسخ ChatGPT |
| پرامپت بدون زمینه | «یک متن تبلیغاتی برای فروش کتاب بنویس.» | 📚 کتاب مورد علاقهتان را پیدا کنید! دنیایی از کتابهای جذاب و خواندنی منتظر شماست. از رمانهای هیجانانگیز تا کتابهای آموزشی و تخصصی، انتخابهای متنوعی برای هر سلیقهای داریم. همین حالا کتاب مورد علاقهتان را پیدا کنید و مطالعه را شروع کنید! |
| پرامپت همراه با زمینه | «برای معرفی یک فروشگاه اینترنتی کتاب که مخاطبان آن دانشجویان هستند، یک متن تبلیغاتی بنویس. هدف متن، معرفی تنوع کتابها و ترغیب مخاطب به بازدید از فروشگاه است.» | 🎓 کتاب مناسب، همراه همیشگی مسیر دانشجویی شماست! دنبال منابع درسی، کتابهای تخصصی یا کتابی برای مطالعه در اوقات فراغت هستید؟ در فروشگاه ما مجموعهای متنوع از کتابهای دانشگاهی، آموزشی، تخصصی و عمومی را یکجا پیدا میکنید. فرقی نمیکند در چه رشتهای تحصیل میکنید؛ با تنوع بالای کتابها میتوانید منابع مورد نیازتان را راحتتر پیدا و انتخاب کنید. 📚 همین حالا از فروشگاه دیدن کنید و کتابهای مورد نیازتان را پیدا کنید. |
تأثیر اضافهکردن زمینه در پرامپت بر کیفیت خروجی چتجیپیتی
پرامپت اول اطلاعاتی درباره مخاطب، هدف و نوع کسبوکار نمیدهد؛ بنابراین پاسخ کلی و عمومی است. اما در پرامپت دوم، مدل میداند مخاطب دانشجو است، هدف معرفی تنوع کتابها است و باید مخاطب را به بازدید از فروشگاه ترغیب کند؛ در نتیجه پاسخ هدفمندتر و کاربردیتر میشود.
گام سوم: قالب خروجی و لحن پاسخ را مشخص کنید
حتی اگر ChatGPT موضوع و هدف درخواست شما را بهدرستی متوجه شود، ممکن است پاسخ را در قالبی ارائه کند که برای استفاده شما مناسب نباشد. برای مثال، ممکن است هوش مصنوعی آنلاین به جای استفاده از جدول، توضیحات را در چند پاراگراف بنویسد. برای جلوگیری از این مشکل، قالب و لحن موردنظرتان را در پرامپت مشخص کنید.
فرض کنید میخواهید تفاوت هوش مصنوعی مولد و هوش مصنوعی سنتی را برای یک فرد مبتدی توضیح دهید. پرامپت کلی و پرامپت قوی و دقیقتر میتوانند به شکل زیر باشند.
| نوع پرامپت | متن پرامپت | تفاوت اصلی |
| بدون تعیین قالب | تفاوت هوش مصنوعی مولد و هوش مصنوعی سنتی را توضیح بده. | مدل درباره طول پاسخ، نحوه دستهبندی اطلاعات و لحن توضیح تصمیم میگیرد. |
| با تعیین قالب و لحن | تفاوت هوش مصنوعی مولد و هوش مصنوعی سنتی را برای یک فرد مبتدی توضیح بده. پاسخ را در قالب یک جدول با سه ستون «نوع هوش مصنوعی»، «ویژگی اصلی» و «مثال» بنویس. از زبان ساده و لحن آموزشی استفاده کن. | نوع خروجی، ستونهای جدول، سطح مخاطب و لحن مشخص شدهاند. |
نتیجه پرامپت تستشده در چتجیپیتی بدون تعیین قالب
پرامپت اول فقط موضوع را مشخص میکند، بنابراین پاسخ میتواند از نظر ساختار، طول و سبک با خروجی مدنظر شما متفاوت باشد.

نتیجه پرامپت تستشده در چتجیپیتی با تعیین قالب و لحن
در پرامپت دوم، فقط محتوای مورد نیاز را تعیین نکردهاید؛ بلکه شکل ارائه آن را نیز مشخص کردهاید. این کار بهویژه زمانی مفید است که بخواهید پاسخ را مستقیماً در گزارش، مقاله، ارائه یا فایل کاری خود استفاده کنید.

گام چهارم: محدودیتها و الزامات مهم را مشخص کنید
در آخرین گام، مواردی را مشخص کنید که ChatGPT باید حتماً رعایت کند. محدودیتها میتوانند درباره طول متن، استفاده از منابع، حفظ اطلاعات یا مواردی باشند که نباید به پاسخ اضافه شوند.
برای مثال، ممکن است بخواهید یک مقاله آموزشی بنویسید، اما نخواهید متن بیش از حد طولانی شود، اصطلاحات تخصصی بدون توضیح داشته باشد یا شامل ادعاهای بدون منبع باشد. اگر این موارد را در پرامپت بیان نکنید، چتجیپیتی لزوماً از محدودیتهای موردنظر شما اطلاع ندارد.
برای درک بهتر، ۲ نمونه پرامپت زیر را مقایسه کنید.
| نوع پرامپت | متن پرامپت | محدودیتهای مشخصشده |
| بدون محدودیت | درباره مزایای یادگیری زبان انگلیسی یک متن بنویس. | طول، سطح زبان و شرایط محتوایی مشخص نیستند. |
| با محدودیت | درباره مزایای یادگیری زبان انگلیسی برای دانشجویان یک متن آموزشی بنویس. متن بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلمه باشد، از زبان ساده استفاده کن، سه مزیت را با مثال توضیح بده و از بیان آمار بدون منبع خودداری کن. | طول متن، مخاطب، سطح زبان، تعداد مزایا و نحوه برخورد با آمار مشخص شدهاند. |
خروجی پرامپت تستشده در چتجیپیتی بدون محدودیت
پرامپت اول بسیار کلی است و آزادی بیشتری به هوش مصنوعی میدهد؛ بنابراین ممکن است پاسخ کوتاهتر یا بلندتر باشد و از نظر لحن، ساختار و جزئیات با انتظار کاربر تفاوت داشته باشد.

خروجی پرامپت تستشده در چتجیپیتی با تعیین محدودیت
در پرامپت دوم، معیارهای بیشتری برای تولید و ارزیابی پاسخ تعیین شدهاند. همچنین میتوانید محدودیتهای مختلفی را با توجه به نیاز خود اضافه کنید؛ برای مثال:
- طول متن بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ کلمه باشد.
- از تکرار یک مفهوم در چند بخش خودداری کن.
- فقط از اطلاعات موجود در متن ارائهشده استفاده کن.
- اگر اطلاعات کافی در اختیار نداری، موارد نامشخص را اعلام کن.
- برای ادعاهای آماری یا علمی، منبع معتبر ارائه بده.
- از لحن تبلیغاتی و اغراقآمیز استفاده نکن.

مقایسه پرامپت ضعیف، خوب و عالی با یک موضوع یکسان در ChatGPT
حالا که با ۴ جزء اصلی پرامپت نویسی آشنا شدید، میتوانید آنها را در یک درخواست ترکیب کنید. برای درک بهتر موضوع، فرض کنید میخواهید مقالهای درباره سئو برای وبسایت خود بنویسید.
| سطح پرامپت | نمونه پرامپت | ویژگی |
| ضعیف | یک مقاله درباره سئو بنویس. | فقط موضوع را مشخص میکند. |
| خوب | یک مقاله آموزشی درباره سئو برای افراد مبتدی بنویس و سه مفهوم اصلی آن را با مثال توضیح بده. | هدف، مخاطب و بخشی از محتوای مورد نیاز مشخص است. |
| عالی | یک مقاله آموزشی درباره سئو برای افرادی بنویس که هیچ تجربهای در تولید محتوا ندارند. ابتدا سئو را با زبان ساده تعریف کن، سپس سه مفهوم تحقیق کلمات کلیدی، بهینهسازی محتوا و لینکسازی داخلی را توضیح بده و برای هرکدام یک مثال ساده بیاور. از اصطلاحات تخصصی بدون توضیح استفاده نکن و در پایان، یک چکلیست کوتاه برای شروع ارائه بده. | هدف، مخاطب، ساختار محتوا، موضوعات اصلی و محدودیت زبانی مشخص شدهاند. |
پرامپت سوم اطلاعات بیشتری در اختیار مدل قرار میدهد و معیار روشنتری برای بررسی پاسخ دارد. بااینحال، طولانیتر بودن پرامپت همیشه به معنی بهتر بودن آن نیست. اگر درخواست شما ساده است، یک جمله دقیق ممکن است کافی باشد. زمانی که کار چند بخش دارد یا خروجی باید شرایط خاصی را رعایت کند، افزودن جزئیات ضروری مفیدتر است.
۳ نمونه پرامپت چت جی پی تی برای کارهای رایج
یکی از بهترین راههای یادگیری پرامپت نویسی برای ChatGPT، تمرین با پرامپتهایی است که در کار یا زندگی روزمره به آنها نیاز دارید. در ادامه ۳ نمونه از این پرامپتها را بررسی میکنیم.
۱. پرامپت مقاله نویسی چت جی پی تی
اگر از ChatGPT برای مقاله نویسی استفاده میکنید، بهتر است علاوه بر موضوع مقاله، مخاطب، هدف، ساختار و لحن را هم مشخص کنید. برای مثال میتوانید از پرامپت زیر استفاده کنید.
نمونه پرامپت مقاله نویسی چت جی پی تی
| بهعنوان دستیار پژوهشی، یک مقاله دانشگاهی مقدماتی به زبان فارسی درباره تاثیر استفاده از شبکههای اجتماعی بر تمرکز دانشجویان بنویس. مشخصات مقاله: طول: حدود ۵۰۰ کلمه، بدون احتساب منابع مخاطب: دانشجویان کارشناسی لحن: رسمی، بیطرف، تحلیلی و علمی هدف: بررسی رابطه استفاده از شبکههای اجتماعی و تمرکز دانشجویان بر اساس شواهد پژوهشی ساختار مقاله: ۱. عنوان علمی و دقیق ۲. چکیده ۱۲۰ تا ۱۵۰ کلمهای ۳. مقدمه و اهمیت تمرکز در یادگیری ۴. تعریف شبکههای اجتماعی، تمرکز، توجه پایدار و وقفههای دیجیتال ۵. مرور پژوهشها و مقایسه یافتههای موافق و مخالف ۶. بررسی سازوکارهای احتمالی مانند وقفههای دیجیتال، جابهجایی توجه و چندوظیفگی رسانهای ۷. عوامل مؤثر مانند مدت، هدف و زمان استفاده و تفاوتهای فردی ۸. تحلیل انتقادی شواهد و محدودیت پژوهشها ۹. راهکارهای کاربردی برای مدیریت شبکههای اجتماعی هنگام مطالعه ۱۰. نتیجهگیری محتاطانه و پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده الزامات علمی: هیچ منبع، نویسنده، DOI، آمار یا یافتهای را جعل نکن. ادعاهای تجربی مهم را به منابع معتبر و قابلبررسی ارجاع بده. میان همبستگی و رابطه علّی تفاوت بگذار. استفاده هدفمند، تفریحی و بررسی مکرر اعلانها را از هم متمایز کن. محدودیت شواهد، روشهای اندازهگیری و امکان تعمیم نتایج را توضیح بده. میزان پشتیبانی پژوهشی از راهکارهای پیشنهادی را مشخص کن. مراحل انجام کار: ابتدا طرح کلی و پرسشهای اصلی مقاله را ارائه بده. سپس منابع معتبر و قابلبررسی را مشخص کن و مقاله را بر اساس شواهد موجود بنویس. در پایان، فهرست منابع، جدول ادعاهای مهم و منابع پشتیبان آنها و محدودیتهای پژوهش را ارائه بده. اگر امکان جستوجو یا بررسی منابع علمی وجود ندارد، این محدودیت را اعلام کن و مقاله را مرور اولیه و نیازمند اعتبارسنجی معرفی کن. |

نکته: بهتر است خروجی ChatGPT را به عنوان پیشنویس در نظر بگیرید. بررسی صحت اطلاعات، ارزیابی منابع، تطبیق محتوا با بریف و ویرایش نهایی بر عهده نویسنده است.
آموزش استفاده از چت جی پی تی؛ راهنمای تصویری و گامبهگام
۲. پرامپت برنامه نویسی چت جی پی تی
برای دریافت کد قابل استفاده در برنامهنویسی، فقط نام زبان مورد نظر را ننویسید. توضیح دهید برنامه چه کاری باید انجام دهد، مخاطب چه سطحی از دانش دارد و خروجی را در چه قالبی میخواهید.
نمونه پرامپت برنامه نویسی چت جی پی تی
| «با زبان Python برنامهای بنویس که نمرات یک دانشجو را از یک فهرست دریافت کند و میانگین آنها را محاسبه کند. کد باید برای فردی که تازه برنامهنویسی را شروع کرده قابلفهم باشد. ابتدا کد کامل را ارائه بده، سپس هر بخش را با زبان ساده توضیح بده و در پایان، با فهرست [۱۵، ۱۸، ۱۶، ۱۹] یک نمونه اجرا نشان بده. همچنین مشخص کن اگر فهرست خالی باشد، برنامه چگونه باید رفتار کند. از کتابخانههای اضافی استفاده نکن.» |
خروجی پرامپت برنامه نویسی در ChatGPT
پس از دریافت کد، آن را در محیط مناسب اجرا کنید و آزمونها را بررسی کنید. ارائه کد توسط ChatGPT به معنای درستبودن یا امنبودن آن نیست. همچنین برای پروژههای بزرگتر، بهتر است ابتدا معماری و نیازمندیها را بررسی کنید و سپس هر بخش را جداگانه توسعه دهید.
| def calculate_average(grades): if len(grades) == 0: return None total = sum(grades) average = total / len(grades) return average # فهرست نمرات دانشجوgrades = [15, 18, 16, 19] # محاسبه و نمایش میانگینresult = calculate_average(grades) if result is None: print(“فهرست نمرات خالی است.”)else: print(“میانگین نمرات:”, result) |

۳. پرامپت خلاصه نویسی چت جی پی تی
اگر میخواهید یک متن طولانی، گزارش یا فایل درسی را خلاصه کنید، مشخص کنید متن باید برای چه کسی خلاصه شود، چه اطلاعاتی اهمیت بیشتری دارند و خروجی را در چه قالبی میخواهید.
نمونه پرامپت خلاصه نویسی چت جی پی تی
| متن زیر را برای دانشجویی که قصد دارد پیش از امتحان مطالب را مرور کند، خلاصه کن. ابتدا ایده اصلی متن را در یک پاراگراف توضیح بده، سپس مهمترین نکات را بهصورت فهرست بنویس. اصطلاحات تخصصی و تعریف آنها را حفظ کن و ارتباط میان مفاهیم را از بین نبر. فقط از اطلاعات موجود در متن استفاده کن و مطلب جدیدی به آن اضافه نکن. اگر بخشی مبهم است یا اطلاعات کافی ندارد، آن را مشخص کن. |
نمونه متن جهت تست خلاصهنویسی چت جی پی تی
برای آزمایش متن زیر را همراه با پرامپت خلاصه نویسی به ChatGPT دادیم.
| مدیریت زمان یکی از مهارتهای مهم در زندگی تحصیلی است که به دانشجویان کمک میکند وظایف خود را بهصورت منظم انجام دهند. برنامهریزی روزانه، اولویتبندی فعالیتها و تعیین زمان مشخص برای مطالعه از روشهای مؤثر مدیریت زمان هستند. اولویتبندی به معنای مشخص کردن اهمیت و ضرورت هر فعالیت است. دانشجویان با این روش میتوانند ابتدا وظایف مهمتر و فوریتر را انجام دهند و از صرف زمان بیش از حد برای کارهای کماهمیت جلوگیری کنند. همچنین، تقسیم وظایف بزرگ به بخشهای کوچکتر باعث میشود انجام آنها آسانتر شود و احساس فشار کمتری ایجاد کند. استراحتهای کوتاه بین جلسات مطالعه نیز میتوانند به حفظ توجه کمک کنند. در مجموع، مدیریت زمان مناسب به دانشجویان کمک میکند از زمان خود بهتر استفاده کنند و میان مطالعه، استراحت و سایر فعالیتهای روزانه تعادل برقرار سازند. |
خروجی پرامپت خلاصه نویسی در ChatGPT
هوش مصنوعی ChatGPT، نمونه متن را به شکل زیر خلاصه کرد.
| خلاصه متن: مدیریت زمانایده اصلی: مدیریت زمان به دانشجویان کمک میکند وظایف خود را منظم انجام دهند و میان مطالعه، استراحت و فعالیتهای روزانه تعادل برقرار کنند. نکات کلیدی:- برنامهریزی: تعیین زمان مشخص برای فعالیتها.- اولویتبندی: مشخص کردن اهمیت و ضرورت کارها.- تقسیم وظایف: تبدیل کارهای بزرگ به بخشهای کوچکتر برای کاهش فشار.- استراحت کوتاه: کمک به حفظ توجه هنگام مطالعه.نتیجهگیری: مدیریت زمان مناسب باعث استفاده بهتر از زمان و تعادل در فعالیتهای روزانه میشود. ابهام متن: درباره مدت مناسب استراحت و میزان تاثیر هر روش اطلاعات دقیقی ارائه نشده است. |

چگونه پاسخ نامناسب ChatGPT را با اصلاح پرامپت بهبود دهیم؟
پرامپت نویسی فقط به نوشتن درخواست اولیه محدود نمیشود. گاهی با وجود نوشتن پرامپت مناسب، پاسخ اول دقیقاً مطابق انتظار شما نیست. در چنین شرایطی، بهجای شروع دوباره، مشخص کنید کدام بخش پاسخ نیاز به اصلاح دارد.
برای مثال، فرض کنید از ChatGPT خواستهاید متنی تبلیغاتی برای یک فروشگاه اینترنتی کتاب بنویسد، اما پاسخ بیش از حد رسمی است و مخاطبان دانشجو را در نظر نمیگیرد.
میتوانید در پیام بعدی بنویسید:
| «متن را بازنویسی کن. لحن آن را صمیمیتر کن، مستقیماً با دانشجویان صحبت کن و روی پیدا کردن کتابهای موردنیاز برای درس و پروژه تمرکز داشته باش. متن کوتاه باشد و از شعارهای کلی تبلیغاتی استفاده نکن.» |

روشهای اصولی اصلاح پرامپت در ChatGPT
به طور کلی برای اصلاح پاسخ، میتوانید از این روشها استفاده کنید:
- اگر پاسخ کلی است: از مدل بخواهید برای هر نکته مثال مشخص ارائه کند.
- اگر پاسخ طولانی است: محدوده کلمات یا تعداد نکات را تعیین کنید.
- اگر لحن مناسب نیست: لحن موردنظر را با چند ویژگی روشن توضیح دهید.
- اگر بخشی از پاسخ اشتباه است: همان بخش را مشخص کنید و از مدل بخواهید آن را دوباره بررسی کند.
- اگر پاسخ با هدف شما هماهنگ نیست: نتایج مورد انتظار و کاربرد نهایی متن را روشنتر کنید.
هرچه بازخورد شما مشخصتر باشد، ChatGPT بهتر متوجه میشود که چه چیزی باید تغییر کند. البته اصلاح چندباره هم تضمین نمیکند که تمام اطلاعات درست باشند؛ در موضوعات حساس یا تخصصی، بهتر است پاسخ نهایی را بررسی کنید.
نوشتن پرامپت برای چت جی پی تی با کمک خود ChatGPT
اگر هنوز نمیدانید پرامپت خود را چگونه تنظیم کنید، میتوانید از ChatGPT بخواهید به شما در نوشتن پرامپت کمک کند. کافی است هدف خود را به زبان ساده توضیح دهید و از مدل بخواهید آن را به یک دستور روشنتر تبدیل کند.
برای مثال، این پرامپت را وارد کنید:
| «میخواهم برای وبسایتم مقالهای درباره تاریخچه هوش مصنوعی بنویسم، اما نمیدانم چگونه پرامپت خود را تنظیم کنم. با توجه به هدف مقاله و مخاطبان آن، یک پرامپت دقیق پیشنهاد بده. در پرامپت پیشنهادی، هدف، اطلاعات زمینهای، قالب خروجی و محدودیتهای ضروری را مشخص کن. اگر برای نوشتن پرامپت به اطلاعات بیشتری نیاز داری، ابتدا سؤالهای لازم را از من بپرس.» |
نتیجه نوشتن پرامپت با کمک خود چت در ChatGPT
| پرامپت نگارش مقاله: تاریخچه هوش مصنوعی ۱. هدف مقالهای آموزشی با موضوع «تاریخچه هوش مصنوعی» بنویس که مخاطبان را با چگونگی شکلگیری، مراحل توسعه و پیشرفتهای مهم هوش مصنوعی آشنا کند. هدف این است که خواننده بدون داشتن دانش تخصصی، درک روشنی از مسیر تحول این فناوری به دست آورد. ۲. اطلاعات زمینهای مخاطبان: عموم مردم، علاقهمندان مبتدی و افرادی که آشنایی کمی با هوش مصنوعی دارند. طول مقاله: ۵۰۰ تا ۷۰۰ کلمه. لحن: ساده، روان، جذاب و آموزشی. موضوع اصلی: بررسی روند تاریخی هوش مصنوعی از ایدههای اولیه تا فناوریهای امروزی. کاربرد: انتشار در وبسایت آموزشی یا فناوری. در مقاله، رویدادها و مراحل مهم زیر را پوشش بده: ایدههای اولیه درباره ماشینهای هوشمند و نقش آلن تورینگ. شکلگیری رسمی حوزه هوش مصنوعی در دهه ۱۹۵۰ میلادی و کارگاه دارتموث در سال ۱۹۵۶. دورههای پیشرفت و رکود هوش مصنوعی، از جمله دورههایی که به «زمستان هوش مصنوعی» معروفاند. پیشرفت یادگیری ماشین و یادگیری عمیق در دهههای اخیر. ظهور ابزارهای هوش مصنوعی مولد و مدلهای زبانی بزرگ در سالهای اخیر. تأثیر هوش مصنوعی بر زندگی روزمره و اشارهای کوتاه به فرصتها و چالشهای آینده. ۳. قالب خروجی مقاله را با ساختار زیر بنویس: عنوان اصلی: جذاب، روشن و مرتبط با موضوع. مقدمه: معرفی کوتاه هوش مصنوعی و توضیح اهمیت شناخت تاریخچه آن. بدنه مقاله: شرح مراحل تاریخی به ترتیب زمانی، همراه با سالها و رویدادهای مهم. جمعبندی: خلاصه مسیر تحول هوش مصنوعی و اشاره به اهمیت آن در دنیای امروز. منابع: معرفی دستکم ۳ منبع معتبر که اطلاعات مقاله بر اساس آنها بررسی شده است. در صورت نیاز، از تیترهای فرعی استفاده کن تا متن خواناتر شود. برای توضیح مفاهیم تخصصی، مثالهای ساده و قابلفهم بیاور. ۴. محدودیتها و الزامات تعداد کلمات متن اصلی مقاله بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ کلمه باشد؛ فهرست منابع را جداگانه بیاور. اطلاعات تاریخی، نام افراد، تاریخها و رویدادها را با دقت بررسی کن. از منابع معتبر مانند مقالات علمی، دانشگاهها، کتابهای تخصصی و وبسایتهای رسمی استفاده کن. برای ادعاهای تاریخی مهم، ارجاع درونمتنی یا پیوند مستقیم به منبع ارائه بده. هرگز منبع، نقلقول، آمار یا پیوند ساختگی ایجاد نکن. اگر امکان بررسی منبعی وجود ندارد، این موضوع را روشن بیان کن. تفاوت میان هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق را در صورت اشاره، به زبان ساده توضیح بده. از اصطلاحات پیچیده، تکرار مطالب، اغراق تبلیغاتی و پیشبینیهای قطعی درباره آینده پرهیز کن. رویدادها را به ترتیب زمانی بیان کن و از معرفی تاریخچه بهصورت فهرستی و بدون توضیح کافی خودداری کن. متن را با نگارش طبیعی و منسجم بنویس و از کپیکردن عبارتهای منابع خودداری کن. ۵. بررسی نهایی پیش از ارائه مقاله، بررسی کن که: همه بخشهای تعیینشده وجود داشته باشند. متن برای مخاطب مبتدی قابلفهم باشد. ترتیب تاریخی رویدادها درست باشد. منابع معتبر و قابلردیابی باشند. طول مقاله در محدوده تعیینشده قرار بگیرد. اکنون مقاله را با رعایت تمام موارد بالا بنویس. |
پس از دریافت پیشنهاد، آن را بررسی کنید و جزئیات نامرتبط یا نادرست را حذف کنید. همچنین اگر اطلاعاتی درباره مخاطب، ساختار مقاله یا لحن دارید که در پرامپت پیشنهادی نیامده است، آنها را اضافه کنید.

۶ اشتباه رایج در پرامپت نویسی چت جی پی تی
برای بهبود کیفیت پاسخهای چتجیپیتی، علاوه بر استفاده از ساختار مناسب، باید از چند اشتباه رایج دوری کنید.
۱. نوشتن پرامپتهای بیش از حد کلی
پرامپتی مانند «درباره بازاریابی توضیح بده» محدوده مشخصی ندارد. بهتر است موضوع را به نیاز واقعی خود محدود کنید.
به عنوان مثال بهجای اینکه بنویسید: درباره بازاریابی توضیح بده.
بنویسید: سه روش کمهزینه بازاریابی برای یک فروشگاه اینترنتی تازهتأسیس را معرفی کن و برای هر روش یک مثال کاربردی بیاور.
۲. ارائهنکردن اطلاعات زمینهای به ChatGPT
اگر مدل هوش مصنوعی نداند پاسخ برای چه مخاطبی یا چه کاربردی تهیه میشود، ممکن است خروجی با نیاز شما هماهنگ نباشد. در درخواستهای پیچیدهتر، اطلاعاتی مانند مخاطب، شرایط پروژه و هدف نهایی را اضافه کنید.
۳. مشخصنکردن قالب پاسخ خروجی
اگر پاسخ را برای استفاده در گزارش یا مقاله میخواهید، قالب آن را از ابتدا تعیین کنید. مشخصکردن جدول، فهرست، تعداد بخشها یا ساختار متن میتواند نیاز به بازنویسی را کاهش دهد.
۴. اعتماد کامل به پاسخ ChatGPT
حتی اگر پرامپت شما دقیق باشد، امکان دارد مدل اطلاعات نادرست، ناقص یا قدیمی ارائه کند. برای موضوعات تخصصی، آماری و بهروز، منابع را بررسی کنید و از مدل بخواهید ادعاهای مهم را همراه با منابع قابلبررسی ارائه دهد.
۵. تلاش برای اصلاح خروجی با بازخورد کلی
عبارتهایی مانند «بهترش کن» یا «دوباره بنویس» همیشه مشخص نمیکنند چه تغییری لازم است. اگر مشکل لحن، ساختار، طول یا دقت اطلاعات است، همان مورد را بهطور روشن بیان کنید.
۶. اضافهکردن جزئیات غیرضروری به پرامپت
جزئیات بیشتر زمانی مفیدند که به انجام درست کار کمک کنند. اضافهکردن اطلاعات نامرتبط یا تکرار یک دستور در چند جمله ممکن است پرامپت را دشوارتر کند. بنابراین اطلاعات ضروری را نگه دارید و موارد اضافی را حذف کنید.
تمرین پرامپت نویسی با چت جی پی تی در هوشا
برای تمرین پرامپتهایی که در این مقاله یاد گرفتید، میتوانید از هوشا استفاده کنید. هوشا به عنوان یک پلتفرم هوش مصنوعی فارسی دسترسی به چند مدل و ابزار هوش مصنوعی از جمله Claude، Gemini و Grok را در یک محیط فارسی فراهم میکند. در بخش چت این پلتفرم نیز میتوانید پرامپتهای متنی خود را بنویسید و ساختار هدف، زمینه، قالب خروجی و محدودیت را روی خروجی واقعی امتحان کنید.
برای تمرین پرامپت نویسی برای چت جی پی تی، هوشا روزانه ۱۲۰ اعتبار رایگان چت ارائه میدهد که شامل ۳۰ اعتبار برای هر یک از مدلهای ChatGPT، Claude، Gemini و Grok است (طبق آخرین اطلاعات در مهر ۱۴۰۵). توجه داشته باشید که تعداد اعتبار رایگان، مدلهای در دسترس و امکانات سرویسها ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند؛ بنابراین پیش از استفاده، صفحه اشتراک هوشا را بررسی کنید.
جمعبندی
در مجموع برای گرفتن پاسخهای دقیقتر از ChatGPT، لازم نیست پرامپت پیچیدهای بنویسید؛ کافی است درخواست خود را شفاف و هدفمند مطرح کنید. هدف، اطلاعات زمینهای، قالب خروجی و محدودیتها چهار بخش کاربردی برای تنظیم یک پرامپت مؤثر هستند. با بررسی پاسخ اولیه، ارائه بازخورد مشخص و اصلاح درخواست نیز میتوانید نتیجه را بهبود دهید.
حال اگر میخواهید این روشها را تمرین کنید و با مدلهای مختلف هوش مصنوعی کار کنید، هوشا امکان دسترسی به چندین مدل هوش مصنوعی را در یک پلتفرم فراهم میکند. میتوانید پرامپتهای خود را امتحان کنید، پاسخها را بسنجید و متناسب با نیازتان از مدل مناسب کمک بگیرید.
نویسنده: نگین ناظری
۱. پرامپت چت جی پی تی چیست؟
پرامپت ورودی یا درخواستی است که به ChatGPT میدهید تا بر اساس آن پاسخ تولید کند یا کاری انجام دهد. این ورودی میتواند متن، تصویر، صدا یا سایر قالبهای پشتیبانیشده باشد.
۲. بهترین ساختار برای نوشتن پرامپت چیست؟
ساختار ثابتی برای تمام درخواستها وجود ندارد؛ اما چهار بخش هدف، زمینه، قالب خروجی و محدودیت میتوانند به دقیقترشدن پرامپت کمک کنند.
۳. آیا پرامپت چتجیپیتی حتما باید طولانی باشد؟
خیر؛ طولانیبودن پرامپت بهتنهایی نشانه کیفیت آن نیست. اطلاعاتی را اضافه کنید که به انجام بهتر کار کمک میکنند و درخواستهای پیچیده را در صورت نیاز به مراحل قابل بررسی تقسیم کنید.
۴. پرامپت را فارسی بنویسیم یا انگلیسی؟
زبان مناسب به نوع درخواست و عملکرد مدل در آن کار بستگی دارد. برای بسیاری از درخواستهای روزمره میتوانید از فارسی استفاده کنید. همچنین اگر برای یک کار تخصصی، به قالب و اصطلاحات خاصی نیاز دارید، میتوانید پرامپت را به انگلیسی بنویسید.
۵. چگونه از دریافت پاسخ اشتباه از ChatGPT جلوگیری کنیم؟
درخواست منبع، مشخصکردن موارد نامطمئن و استفاده از اطلاعات مرجع میتواند به بررسی پاسخ کمک کند؛ اما هیچ پرامپتی خطا را کاملاً حذف نمیکند. بنابراین برای تصمیمهای مهم، اطلاعات را با منابع معتبر تطبیق دهید.
۶. اگر پاسخ اول ChatGPT مناسب نبود، چه کار کنیم؟
در پیام بعدی دقیقاً مشخص کنید چه چیزی باید اصلاح شود؛ مثلاً طول پاسخ، لحن، قالب، اطلاعات زمینهای یا میزان جزئیات. اصلاح تدریجی معمولاً از بازنویسی کامل یک پرامپت سادهتر است.
تنظیمات چت جی پی تی؛ آموزش تصویری گزینههای کاربردی در وب و موبایل
Claude Duet معرفی شد؛ کلاد دوئت بدون درخواست کاربر، کار میکند
هوش مصنوعی انتخاب رشته؛ معرفی، آموزش و مثال برای مقاطع نهم تا دکتری
هوش مصنوعی پژوهشی آنارا Anara چیست؟ معرفی امکانات و قیمت